İran, Hürmüz Boğazı'nı kontrol etmekten vazgeçmez

İran ile ABD arasındaki anlaşmazlığın odağında, nükleer faaliyetler veya füze programı değil, Hürmüz Boğazı’nın statüsü yer alıyor. Son günlerde iki ülke arasında anlaşma olup olmayacağına dair tartışmaların temelinde, Tahran’ın boğazın kontrolünü elinde tutmakta ısrar etmesi, Washington’un ise buna karşı çıkması yatıyor.

ABD’nin, savaşın başlarında İsrail ile birlikte İran’a yönelik saldırıları sırasında Hürmüz kartını hiç hesaba katmadığı anlaşılıyor. İran ise nükleer silahtan daha etkili bir araç olarak Hürmüz Boğazı’nı savaş sırasında keşfetti ve bu kozu bugüne kadar başarıyla kullandı.

Savaşı sonlandırmak için Pakistan’ın arabuluculuğunda uzun süren görüşmelerin ardından taraflar bir mutabakat zaptı üzerinde anlaştı. Ancak belgenin içeriğinin nasıl yorumlanması gerektiğine dair tartışmalar sürüyor ve bu nedenle taraflar zaman zaman sınırlı saldırılar düzenliyor.

Mutabakat Zaptı kapsamında İran, 60 günlük ateşkes boyunca Hürmüz’den geçişlerin ücretsiz olmasını kabul etti, ancak sonrasında durumun değişeceğini kayda geçirdi. Krizin özü ise şu: İran, boğazın kuzey rotasının (kendi kıyılarına yakın) kullanılmasını isterken, ABD güney rotasını (Umman kıyılarına yakın) dayatıyor. Tahran, bu dayatmaya yeni saldırıları göze alarak karşılık veriyor.